اثرطبیعی و ملی غار یخکان - محیط زیست

اثرطبیعی و ملی غار یخکان با مساحتی بالغ بر1217 هکتار در سال1381 طی مصوبه شماره 225 مورخ 21/3/81شورایعالی محیط زیست به مجموعه مناطق تحت مدیریت سازمان پیوست.

موقعیت جغرافیایی:

اثر طبیعی و ملیغار یخکان با 4118768تا 4113293 عرض جغرافیایی و315500تا 309843 طول جغرافیایی در منتهی الیه جنوب شرقی استان اردبیل واقع گردیده است.

ویژگیهای منطقه:

غار یخکان در ارتفاع 2500 متری و با ارتفاع حدود 60 متر فاصله از نوک قله قرار گرفته است و جنس زمین آهکی میباشد در دهانه ورودی آن که رو به شرق واقع است آثار هوازدگی فیزیکی و خرد شدن سنگها، ناشی از یخبندان به صورت واریزه به خوبی قابل مشاهده است که گاه تا حدود یکصد و پنجاه متری تا پای رودخانه نیز واریزه
گسترش یافته است. دهانه ورودی آن بسیار کوچک (40 ´ 50 سانتیمتر) می باشد که از طریق یک راهرو تنگ و باریک به طول 10 متر و به قطر حداکثر 50 سانتیمتر به تالار وسیعی منتهی می شود. ابعاد این تالار 36 * 15 متر و حداکثر ارتفاع 20-15 متر می باشد. هوای داخل غار سرد و به شدت مرطوب و نمناک می باشد. حوضچه آبی در ضلع شرقی و در ارتفاع 1.5 متری از کف غار تشکیل شده است. آب آن از جمع شدن قطرات آب ناشی از تقطیر در اثر برخورد بخار آب با دیواره سرد تأمین می شود. این حوضچه دارای آب بسیار گوارا و فوق العاده سرد می باشد. تالار اصلی از جانب ضلع غربی به وسیله راهروهایی پیچ در پیچ به تالارهای کوچک مربوط می شود. از خصوصیات ویژه این بخش از غار جریان مداوم هوای مرطوب و تشکیل بلورهای یخ به صورت قندیل و ورقه های نازک در قسمتهایی از سطوح دیوارها و سقف می باشد و به لحاظ خاصیت یخچالی آن است که به نام یخکان یا معدن یخ نامیده می شود. جالب اینکه در مواقعی که هوای بیرون گرم است انجماد صورت می گیرد و با سرد شدن هوای خارج علاوه بر اینکه یخ تشکیل نمی شود بلکه یخهای موجود نیز شروع به ذوب شدن می نمایند. روستائیان به ویژه سکنه قراء گندم آباد و جلال آباد، رکن آباد در تابستان یخ مصرفی خود را از این غار تأمین می نمایند و اعتقاد دارند که یخ غار شفا بخش است.
این غار از ارزشهای ویژه ای چون زمین شناسی واکوتوریسم وآموزشی و بیولوزیکی و باستان شناسی برخوردار است.